Jerzy Maksymiuk ( ur. w Grodnie 1936 r.) zapisał się przede wszystkim jako dyrygent. Nic dziwnego, ma na swoim koncie spektakularne sukcesy. Co prawda po ukończeniu trzech wydziałów w klasach kompozycji, fortepianu i dyrygentury, rozpoczął karierę pianisty od zdobycia I nagrody na Ogólnopolskim Konkursie Pianistycznym im. Ignacego Jana Paderewskiego, ale pianistykę porzucił na rzecz dyrygentury.
Pracę rozpoczął w Teatrze Wielkim w Warszawie. Po latach powrócił do pracy w operze dyrygując w English National Opera kilka premierowych przedstawień (1990). Największym jednak sukcesem, który zwrócił na niego uwagę całego muzycznego świata, była Polska Orkiestra Kameralna. Założył ją w 1972 roku i niemal od początku uznana została przez czołowych krytyków za jedną z najlepszych orkiestr kameralnych na świecie.
Pod jego batutą POK koncertowała w takich salach jak Carnegie Hall, London Proms, Wiener Ferein. Angielski debiut orkiestry zaowocował także kontraktem z wytwórnią płytową EMI. Lata 1983-1991 to z kolei okres owocnego szefowania BBC Scottish Symphony Orchestra, wielu koncertów i tournée z tym zespołem (m.in. Koncerty Promenadowe w Londynie).
Przyznany artyście tytuł Conductor Laureate jest wyrazem uznania dla jego osiągnięć w BBC SSO. Uznanie w tej roli zapewniły artyście koncerty z tak znanymi orkiestrami jak m.in. London Symphony Orchestra, London Philharmonic Orchestra, Philharmonia Orchestra, Orchestre National de France, Tokyo Metropolitan Symphony Orchestra. Warto dodać, że w różnych krajach artysta dokonał prawykonań ok. 200 współczesnych utworów.
Jerzy Maksymiuk nagrał ponad 100 płyt, m.in. dla EMI, Hyperionu, Naxosa. Na swym koncie ma wiele nagród, m.in. wielokrotnie nagrodę Gramophone Award. Strathclyde University w Glasgow przyznał mu tytuł Doctor of Letters. Tytułem doktora honoris causa uhonor0wały go także Uniwersytety: Warszawski i Białostocki, a także Akademia Muzyczna w Bydgoszczy.
Niezależnie od tej tak absorbującej działalności Jerzy Maksymiuk, można powiedzieć od zawsze, komponował. Jego pierwszy utwór (muzyka współczesna na fortepian) nadało Radio Białystok, gdy był dwunastolatkiem. Ma na swym koncie wiele kompozycji – muzykę symfoniczną, kompozycje kameralne, balety, pieśni i muzykę filmową. Pracę jako kompozytor muzyki filmowej rozpoczął jako student – pisał muzykę zarówno do filmów dokumentalnych, jak i fabularnych. Współpracował z wieloma polskimi reżyserami m.in. z Ewą i Czesławem Petelskimi, Wojciechem Hasem, Krzysztofem Zanussim, Piotrem Szulkinem, Stanisławem Lenartowiczem. Łącznie ogromny dorobek Maksymiuka obejmuje muzykę do ok. 200 filmów fabularnych i dokumentalnych. Jego twórczość została doceniona – uhonorowano go wieloma nagrodami. Sam najbardziej ceni tę przyznaną za muzykę do „Sanatorium pod klepsydrą” (reżyseria Wojciech Has).
Od kilku lat artystę pochłania komponowanie muzyki symfonicznej. Ostatnio napisane kompozycje na dużą orkiestrę i solistów to m.in. „Arbor vitae II” (2017), „Lament serca” – na fortepian, orkiestrę i głos żeński (2012), „liście gdzieniegdzie spadające” na fortepian i orkiestrę kameralną (2011), „Vers per archi” na orkiestrę kameralną (2014).
Za wspaniały przerywnik w tej pracy uznaje Maksymiuk napisanie muzyki do niemego filmu „Mania. Pracownica fabryki papierosów”(2011) z Polą Negri. To 85 minut muzyki, którą na żywo wykonywała pod jego batutą Okrkiestra Leopoldinum „pod emisję fimu”. Taką wzbogaconą projekcję obejrzała publiczność w wielu stolicach, m.in. w Warszawie, Paryżu, Berlinie, Kijowie.
Za swą działalność Jerzy Maksymiuk został uhonorowany wieloma odznaczeniami muzycznymi, m.in. Diamentową Batutą (2005) i równie wieloma państwowymi na czele z Orderem Orła Białego (2024). Jest Honorowym Obywatelem Białegostoku.
Fot. Monika Krzyszkowska, Mirosław Pietruszyński
