Wojciech Urbański z nagrodą Grand Prix Komeda za muzykę do filmu Piotra Domalewskiego „Ministranci”, film „Trzy miłości” w reżyserii Łukasza Grzegorzka i z muzyką Piotra Szulca z Nagrodą Publiczności, Jerzy Maksymiuk z Nagrodą za Całokształt Twórczości. Werdykt został ogłoszony podczas uroczystej gali, kończącej 15. Grand Prix Komeda. Festiwal Filmowy im. Krzysztofa Komedy w Ostrowie Wielkopolskim. Podczas sześciodniowego wydarzenia miały miejsce seanse filmowe, spotkania z twórcami kina, koncerty, pokazy filmów z muzyką Komedy, wystawa, debata. A na finał wystąpiła Aga Zaryan z zespołem.
15., jubileuszowa, edycja Grand Prix Komeda. Festiwalu Filmowego im. Krzysztofa Komedy w Ostrowie Wielkopolskim już za nami. Finał sześciodniowego wydarzenia miał miejsce w sobotę, 13 czerwca, w Ostrowskim Centrum Kultury.
Maria Szeląg, dyrektor festiwalu i Ostrowskiego Centrum Kultury: Przez 15 lat świadomie budowaliśmy markę tego festiwalu i mam wrażenie, że to nam się udało. Tegoroczna edycja obfitowała w wydarzenia, których nie można ze sobą porównywać. Każde z nich było wartościowe i ważne. To był miks spotkań z wielkimi gwiazdami polskiego kina oraz z mniej znanymi szerokiej publiczności twórcami. Dzięki rozmowom mogliśmy chociaż trochę poznać warsztat pracy twórców, bo przecież za każdym dziełem stoją konkretni ludzie, z osobną wrażliwością, z własnym postrzeganiem świata, a my tutaj, w Ostrowie Wielkopolskim możemy ich zobaczyć i może lepiej zrozumieć.
WERDYKT NA FINAŁ
Sebastian Górski, wiceprezydent miasta Ostrowa Wielkopolskiego: Festiwal Grand Prix Komeda to chyba ulubiony festiwal ostrowian, kinomanów i wszystkich tych, którzy cenią sobie spotkania z kulturą i sztuką. Grand Prix Komeda jest ważny także dla twórców muzyki filmowej, ponieważ jest jedynym festiwalem w Polsce, na którym przyznaje się tylko jedną nagrodę – za Najlepszą Muzykę w Polskim Filmie Fabularnym.
Osią festiwalu jest konkurs Grand Prix Komeda na Najlepszą Muzykę w Polskim Filmie Fabularnym.
Łukasz Maciejewski, dyrektor artystyczny Grand Prix Komeda: W sobotę na festiwalu odbyła się debata filmowców, której temat w tym roku brzmiał „Jakie znaczenie ma nagroda Grand Prix Komeda”. Twórcy związani z muzyką filmową, którzy byli obecni na debacie, stwierdzili, że jest to najważniejsze wyróżnienie w Polsce, ponieważ nasz festiwal jest dedykowany wyłącznie im. Nie ma drugiej takiej imprezy, na której nagrody byłyby tylko za muzykę filmową.
W tym roku o statuetkę i nagrodę finansową rywalizowali kompozytorzy muzyki do siedmiu filmów (w kolejności alfabetycznej):
- Daniel Bloom – muz. do filmu „Zamach na papieża” w reż. Władysława Pasikowskiego,
- Katarzyna Gawlik, Jerzy Rogiewicz – muz. do filmu „Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej” w reż. Emi Buchwald,
- Tomasz Gąssowski – muz. do filmu „Zapiski śmiertelnika” w reż. Macieja Żaka,
- Mary Komasa, Antoni Komasa-Łazarkiewicz – muz. do filmu „Franz Kafka” w reż. Agnieszki Holland,
- Piotr Szulc – muz. do filmu „Trzy miłości” w reż. Łukasza Grzegorzka,
- Hania Rani – muz. do filmu „Wartość sentymentalna” w reż. Joachima Triera,
- Wojciech Urbański – muz. do filmu „Ministranci” w reż. Piotra Domalewskiego.
O tym, który z kompozytorów wyjechał z Ostrowa Wielkopolskiego z nagrodą Grand Prix Komeda, zadecydowało jury pod przewodnictwem Tomasza Lacha w składzie: Marcin Januszkiewicz, Jan Jakub Kolski, Henryk Kuźniak, Aga Zaryan, Marta Żmuda-Trzebiatowska.
Nagrody twórcom wręczała prezydent miasta Ostrowa Wielkopolskiego Beata Klimek, gratulując zwycięzcom zdobytych wyróżnień.
Nagroda Grand Prix Komeda na Najlepszą Muzykę w Polskim Filmie Fabularnym powędrowała do Wojciecha Urbańskiego za muzykę do filmu „Ministranci” w reż. Piotra Domalewskiego.
Wojciech Urbański, kompozytor, laureat nagrody Grand Prix Komeda: Miałem kilka pomysłów na muzykę w tym filmie i na początku razem musieliśmy podjąć decyzję „stylistyczną”: czy w filmie, którego akcja dzieje się głównie wokół kościoła, my muzycznie chcemy temu światu jakoś artystycznie zaprzeczać, czyli tworzyć muzykę wykonaną na instrumentach kompletnie do tego świata niepasujących. Postanowiliśmy jednak „nie wyważać drzwi” i ostatecznie zrealizowałem muzykę głównie na chór i fortepian, ale jako oś występuje chór dorosłych i chór dziecięcy.
Tego samego wieczoru została ogłoszona Nagroda Publiczności. Decyzją widzów otrzymał ją film „Trzy miłości” w reżyserii Łukasza Grzegorzka i z muzyką Piotra Szulca.
Dla Piotra Szulca, uznanego producenta muzycznego, dj’a, współtwórcy projektu muzycznego PRO8L3M, praca nad muzyką filmową była debiutem. – Tworzenie muzyki filmowej to dla mnie historia o wolności, bo ta muzyka nie jest zamknięta w jednoznacznej konwencji, i jest to kierunek, który bardzo mnie interesuje.
JERZY MAKSYMIUK Z NAGRODĄ ZA DOKONANIA ŻYCIA
Od 2018 roku na festiwalu wręczana jest Nagroda Grand Prix Komeda za Całokształt Twórczości. Dotychczas jej laureatami byli: Józef Skrzek, Włodek Pawlik, Jerzy Satanowski, Henryk Kuźniak, Andrzej Korzyński, Jan Kanty Pawluśkiewicz, Jan A.P. Kaczmarek, Zygmunt Konieczny.
W tym roku nagrodę otrzymał Jerzy Maksymiuk, dyrygent, kompozytor muzyki filmowej. Współpracował z wieloma polskimi reżyserami m.in. z Ewą i Czesławem Petelskimi, Wojciechem Hasem, Krzysztofem Zanussim. Nagrodę kompozytorowi wręczył Henryk Kuźniak, laureat tegoż wyróżnienia w 2022 roku.
Łukasz Maciejewski, dyrektor artystyczny Grand Prix Komeda: Maestro Jerzy Maksymiuk znany jest z tak wielu aktywności artystycznych, iż jego aktywność na polu muzyki filmowej wydaje się słabiej zauważalna. Jakże niesłusznie, mówimy wszak o kompozytorze, który z polskim kinem związany jest od dekad, a dorobek Maksymiuka w tej dziedzinie jest niepodważalny i unikatowy. Najważniejszym nazwiskiem w filmografii mistrza Maksymiuka pozostaje jednak Wojciech Jerzy Has. To właśnie za muzykę do filmu Hasa, „Osobistego pamiętnika grzesznika przez niego samego spisanego”, otrzyma w 1986 roku nagrodę na festiwalu w Gdyni. Z Hasem Maksymiuk twórczo spotykał się wiele razy. Najważniejszym dokonaniem kompozytora w materii filmowej jest jego muzyka do „Sanatorium pod Klepsydrą” (1973), arcydzielnej prozy adaptacji Bruna Schulza. Wspaniałe kompozycje artysty tworzyły także muzyczną i filmową tkankę późniejszych dziełWojciecha Jerzego Hasa: „Nieciekawej historii (1982) czy „Pismaka” (1984). Jerzy Maksymiuk skomponował także muzykę do poświęconego Hasowi dokumentu – „Ze snu sen” (1998).
JERZY MAKSYMIUK, laureat Nagrody za Całokształt Twórczości: Grand Prix Komeda jest pamięci twórcy niezwykle intuicyjnego, z niezwykłą wrażliwością i wyobraźnią, Krzysztofa Komedy. Dziękuję za to wyróżnienie i cieszę się z niego, bo film jest bardzo bliski memu sercu.
ANNA SENIUK, JERZY MAKSYMIUK
Podczas festiwalu publiczność usłyszała muzykę Jerzego Maksymiuka w wybranych filmach. Drugiego dnia Grand Prix Komeda został wyświetlony dokument o Jerzym i Ewie Maksymiukach „Koncert na dwoje” w reżyserii Tomasza Drozdowicza. Reżyser zdradził „kuchnię filmową”: ile lat powstawał film, z jakimi problemami się borykał, jak przebiegała współpraca z bohaterami obrazu.
Tomasz Drozdowicz: W pierwszym podejściu miał to być film wyłącznie o Jerzym Maksymiuku. Prosty, dokumentalny film o wybitnym artyście, wybitnym muzyku. Już drugiego, trzeciego dnia zdjęciowego okazało się, że robienie filmu o Jerzym Maksymiuku bez pani Ewy nie ma sensu, bo to byłby film nieprawdziwy. Oni we dwoje tworzą absolutną symbiozę.
Publiczność zobaczyła także obrazy, do których laureat GPK muzykę stworzył: „Sanatorium pod Klepsydrą” Wojciecha Jerzego Hasa oraz „Bilet powrotny” Ewy i Czesława Petelskich. Przed projekcją tego ostatniego z widzami spotkała się Anna Seniuk. Aktorka lubiana i powszechnie znana m.in. z ról w „Konopielce”, „Pannach z Wilka”, „Czterdziestolatku”, została powitana przez festiwalową publiczność owacją na stojąco.
Anna Seniuk: W aktorskim życiu, prócz pracowitości i talentu, trzeba mieć łut szczęścia. Na tę rolę, po „Czterdziestolatku”, czekałam dwa lata. I może gdyby nie „Bilet powrotny” nie zagrałabym ważnych dla mnie ról w innych filmach… – mówiła Anna Seniuk.
– Andrzej Wajda po obejrzeniu Anny Seniuk w filmie „Bilet powrotny” powierzył jej rolę Julci w „Pannach z Wilka” –mówił prowadzący spotkanie Łukasz Maciejewski, dyrektor artystyczny Grand Prix Komeda,
Na koniec spotkania aktorka zdradziła, że jej ulubioną rolą jest Pchła Szachrajka, której próbkę dała festiwalowej publiczności.
GOŚCIE, GOŚCIE
Podczas festiwalu w Ostrowie Wielkopolskim odbywały się spotkania z twórcami filmów konkursowych. Z widzami spotkali się m.in.: kompozytorzy muzyki filmowej – Daniel Bloom, Katarzyna Gawlik, Tomasz Gąssowski, Piotr Szulc, Wojciech Urbański; reżyserzy – Łukasz Grzegorzek, Maciej Żak; aktorzy filmowi i teatralni – Roma Gąsiorowska, Katarzyna Herman, Sandra Korzeniak, Karolina Rzepa, Adam Woronowicz.
Podczas sześciodniowego wydarzenia miały też miejsce pokazy specjalne, związane z zaproszonymi gośćmi. 12 czerwca publiczność zobaczyła film muzyczny Jana Jakuba Kolskiego z 1996 r. – „Piosenki polne i okoliczne” w wyk. Grażyny Błęckiej-Kolskiej i z muzyką Zygmunta Koniecznego i Waldemara Wróblewskiego. Po projekcji odbyło się spotkanie z Grażyną Błęcką-Kolska oraz Janem Jakubem Kolskim. Reżyser w tym roku był także jurorem w konkursie Grand Prix Komeda, sam przez wiele lat współpracował z Zygmuntem Koniecznym.
Jan Jakub Kolski: Uwielbiałem z nim pracować. Gdyby przyjąć taki język, że „zamawia się” u kompozytora muzykę, to ja zwykle „zamawiałem” gorszą muzykę, a dostawałem lepszą.
Tego samego dnia wieczorem miało miejsce spotkanie z Janem Englertem i Beatą Ścibakówną, którzy z widzami zobaczyli się przed projekcją filmu „Skrzyżowanie” w reżyserii Dominiki Montean-Pańków. W filmie tym Jan Englert zagrał główną rolę.
Jan Englert: W tej roli są elementy, które nie całkiem przystają do mnie, ale rozumiem działania mojego bohatera. To było bardzo prawdziwie napisane i pozwalało aktorowi nie tylko brać udział w filmie, tylko w pewnym sensie go też współtworzyć. Ten film uzmysłowił mi, jak trudno powiedzieć przepraszam.
Publiczność na tym spotkaniu wypełniła salę Ostrowskiego Centrum Kultury po brzegi, mimo to na widowni panowały cisza i skupienie, gdy Jan Englert opowiadał o swoich rolach i postawie twórczej. Na zakończenie były owacje na stojąco.
WOKÓŁ PATRONA GRAND PRIX KOMEDA
Festiwal filmowy w Ostrowie Wielkopolskim ma wyjątkowego patrona. Krzysztof Komeda (1931-1969), jazzman, autor muzyki filmowej, młodość spędził w Ostrowie Wielkopolskim: uczył się w dawnym gimnazjum męskim, grał w zespole muzycznym, rozwijał swoje jazzowe zainteresowania.
Podczas festiwalu rokrocznie wyświetlane są filmy z muzyką Krzysztofa Komedy. W tym roku widzowie zobaczyli film „Kraksa” w reż. Edwarda Etlera. Został także wyświetlony film dokumentalny „Komeda osobisty” Igora Mertyna, po projekcji którego z publicznością spotkali się: Igor Mertyn, Anita Mertyn i Tomasz Lach.
Łukasz Maciejewski, dyrektor artystyczny Grand Prix Komeda: Krzysztof Komeda jest najważniejszym nazwiskiem i polskiego jazzu, i polskiej muzyki filmowej. Możemy być dumni, że mamy w nazwie logo najwybitniejszego polskiego jazzmana, którego kariera była krótka ze względu na przedwczesną śmierć, ale jego muzyka w ogóle się nie starzeje.
Filmy z muzyką patrona to nie jedyne akcenty ostrowskie festiwalu Grand Prix Komeda. W tym roku został wyświetlony film „Strach” w reż. Roberta Zawadzkiego, aktora i reżysera pochodzącego z Ostrowa Wielkopolskiego i z muzyką Mikołaja Trzaski, kompozytora muzyki filmowej, saksofonisty. Po projekcji odbyło się spotkanie z reżyserem i autorem muzyki.
NIE TYLKO FILMY NA GRAND PRIX KOMEDA
Festiwalowi rokrocznie towarzyszą wydarzenia nie tylko filmowe. 15., jubileuszowa, odsłona Grand Prix Komeda. Festiwalu Filmowego im. Krzysztofa Komedy w Ostrowie Wielkopolskim została rozpoczęta wernisażem wystawy. Na ekspozycji pt. „Komeda. Muzyka i film” znalazły się plakaty z bogatej kolekcji Krzysztofa Dydo. To prace do w sumie siedemnastu filmów, do których muzykę stworzył Komeda, a kilka filmów – jak chociażby „Dziecko Rosemary” czy „Ręce do góry” – doczekało się kilkukrotnie artystycznej interpretacji przez plastyków.
Miała miejsce także doroczna debata filmowców, prowadzona przez Łukasza Maciejewskiego, która w tym roku przebiegała pod hasłem „Nasi laureaci – jakie znaczenie ma nagroda Grand Prix Komeda”. Odbyły się warsztaty, prowadzone przez Remigiusza Jankowskiego. Pierwszego dnia festiwalu, 8 czerwca, miał miejsce koncert muzyki filmowej w wykonaniu Royber Trio w składzie: Mikołaj Trzaska, Olo Walicki i Macio Moretti. Na finał natomiast – wraz z zespołem – wystąpiła Aga Zaryan. Wraz z tą artystką jazzową o międzynarodowej renomie, jednej z najlepszych wokalistek jazzowych w Polsce, na scenie wystąpił zespół w składzie: Michał Tokaj – fortepian, Sławek Kurkiewicz – bas, Łukasz Żyta – perkusja, Robert Majewski – trąbka, flugelhorn.
Organizatorami festiwalu Grand Prix Komeda są: Ostrowskie Centrum Kultury oraz miasto Ostrów Wielkopolski. Grand Prix Komeda. Festiwal Filmowy im. Krzysztofa Komedy odbył się w dniach od 8 do 13 czerwca 2026 r. w Ostrowie Wielkopolskim.
tekst: Hanna Olejnik, fot. Andrzej Staszok
